De inwoner centraal stellen: hoe doe je dat?

Maatschappelijke vraagstukken leiden tot politieke stellingname en besluiten. Deze worden vertaald in beleid. Dit wordt dan vervolgens uitgerold over de samenleving door maatschappelijke organisaties die al dan niet met overheidsgeld hiertoe in staat worden geacht.

Wat is nu de impact van dit beleid op diezelfde samenleving? Hoe stellen we de vragen en behoeften van mensen centraal centraal in alles wat we doen vanuit de overheid en maatschappelijke organisaties die hulp, zorg of begeleiding bieden? Hoe wordt in dit proces rekening gehouden met de meest kwetsbare mensen in de samenleving?

Deze vragen leiddden mij in 1996 gedurende mijn studie Politieke Wetenschappen naar de straatkinderen in Cochabamba, Bolivia. Ik trok op met een aantal van deze jongeren en probeerde te begrijpen wat de relatie was tussen de push en duwfactoren waardoor zij op straat belandden en beleid. Zowel nationaal als lokaal beleid. Ik sprak hiervoor met politici en beleidsmakers, de kinderen, hun familieleden, jeugdwerkers, docenten, onderzoekers en beleidsmakers.

Vandaag realiseerde ik mij dat ik na ruim 20 jaar na mijn studie nog steeds bezig ben met deze vraag. Eerst als jeugdhulpverleners, later als beleidsmaker, onderzoeker en adviseur, maar ook als politicus. Telkens weer vanuit een andere rol maar steeds met hetzelfde doel: proberen om invloed uit te oefenen op politieke besluitvorming of beleidsontwikkeling opdat de samenleving er beter van wordt en in het bijzonder de positie van kwetsbare mensen wordt verbeterd.

Als er een ding is wat ik heb geleerd in al die jaren en in al die verschillende rollen is dat wij mensen vanwege de complexiteit van het leven de overheid hebben uitgevonden en gemandateerd om namens ons bepaalde taken uit te oefenen. Voor de uitoefening van deze taken is een systeem nodig. Ditzelfde systeem echter is nu ons grootste hindernis geworden. Want niet langer staat de oorspronkelijke opdracht die met dit systeem moet worden volbracht centraal, namelijk ons welbevinden, maar het systeem an zich. Het systeem opereert volgens een eigen dynamiek en spelregels.  Met het doel zichzelf in stand te houden. Om dit te corrigeren is een tegenbeweging nodig. Namelijk de beweging van mensen, noem het de inwoner, diehet systeem herinnert aan diens opdracht en de legitimatie van diens bestaan.

De eerste twintig jaar na mijn studie heb ik besteed in het (semi) publieke domein. En om heel specifiek te zijn in het sociale domei waaronder de jeugdhulpverlening, asielopvang, onderwijs en publieke gezondheid.

Werkzaam zijn in het sociaal domein heeft mij doen realiseren dat er twee kernopdrachten zijn te vervullen. De eerste is het vernieuwen van de welvaartsstaat op zo een manier dat deze solidair, betaalbaar en houdbaar blijft in de toekomst. De tweede opdracht is het centraal stellen van de vragen, behoeften en eigen kracht van mensen. Bijzonder aandacht hierin is de positie van de meest kwetsbare inwoners.

De grote vraag is nu: de inwoner, diens vraag en eigen kracht centraal stellen: hoe doen wij dat? Wat vergt dit van politici? Van beleidsmakers? Van bestuurders en leidinggevenden van semi publieke instellingen en van professionals die hulp verlenen?

In de komende tijd zal ik via publicaties mijn gedachten en bevindingen hierover met u delen.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

<span>%d</span> bloggers like this: